Mì gói oxalic gây sạn thận chỉ là hoang tưởng

mì gói oxalic 1Mì gói oxalic tưởng đâu đã trôi vào dĩ vãng sau một thời ồn ào ngẫu hứng của giới truyền thông. Nhưng mới đây qua phản hồi của một độc giả trên tờ Thế Giới Tiếp Thị, đã than thở sau khi đọc bài “Mì gói, chia tay lại nhớ” gửi kèm theo số liệu phân tích acid oxalic đầy “ấn tượng”. Xem ra “di chứng oxalic” trong mì gói vẫn còn quá nặng.

Vũ Thế Thành

Độc giả này phản hồi:

“Đành là vậy! Nhưng là 1 Nhà khoa học rất uy tín công bố tại Hội thảo về An toàn thực phẩm: 100% mì tôm chứa chất gây sỏi thận. Ông đưa ra nhiều luận chứng như:
– Công ty CP Dịch vụ Khoa học công nghệ sắc ký Hải Đăng, TP Hồ Chí Minh đã tiến hành phân tích 873 mẫu bún, bánh phở, mì tôm, hủ tiếu, há cảo, bánh bông lan… thì phát hiện 363 mẫu, tương ứng với khoảng 42% có chứa axit oxalic rất cao. Riêng, mì ăn liền thì trong 62/62 mẫu đều có chất này với nồng độ dao động 30,8-449mg/kg.
– Tác nhân gây sỏi thận là axit oxalic (chất tẩy rửa trong công nghiệp, hóa chất đó không được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm ). Axit oxalic có xu hướng kết tủa nếu gặp chất dinh dưỡng có chứa canxi. Và sự kết tủa này sẽ gây sỏi thận và “đóng” ở các khớp xương thành “gai”, gây nên đau đớn cho những người mắc bệnh này…
“Mì tôm” một thời là “cứu cánh” cho dạ dày của tui, bây giờ vẫn vậy! Bi chừ biết mần” sao? Nhìn đâu cũng thấy chất độc! Ăn cái gì bây giờ hở tác giả?? ( Hồng Đức Phạm – 5/8/2014)”

—0—

Acid oxalic đâu chỉ có trong mì gói, mà còn có nhiều ở các loại rau xanh, củ quả,.. Với hàm lượng oxalic trong mì gói từ 30,8 – 449 mg/kg. Đó là con số bạn nêu ra, còn số liệu từ Cục An Toàn Thực Phẩm là 31,9 – 177 mg/kg. Tính ra mỗi gói mì (75g) mới chỉ có từ 2,3 – 33,67 mg (hay là 2,4 -13,3 mg theo Cục ATTP).

Số lượng oxalic trong mì gói chẳng nhằm nhò gì so với dâu tây, đậu phộng, hạt điều, củ cải đường, cacao,… Dĩ nhiên còn tùy thuộc mức tiêu thụ mỗi ngày của từng loại, và nếu con số 2,3 – 33,67 mg trong mì gói được làm thống kê cho tử tế, thì đúng là lượng acid oxalic trong mì gói chẳng nhằm nhò gì thiệt.

Vậy thì tại sao acid oxalic trong mì gói lại bị “đánh hội đồng” tơi tả như vậy? Điều này chỉ có giới truyền thông trả lời được.

mi gói oxalic 2

Báo chí nói, ăn thực phẩm nhiễm acid oxalic, cơ thể sẽ có xu hướng kết tủa oxalate calci. Chất này đọng lại gây sạn thận. Điều này chẳng có gì trật. Trong phòng thí nghiệm, nhỏ vài giọt dung dịch clorur calci vào dung dịch acid oxalic loãng, kết tủa oxalate calci sẽ xảy ra ngay. Nhưng cơ thể con người không phải là ống nghiệm. Nếu không xài được (hấp thu) acid oxalic, cơ thể biết cách chế biến nó qua dạng khác (oxalate). Oxalate có kích thước rất nhỏ, nên bị đào thải qua phân và đường tiểu, ngoại trừ một số ít trường hợp, bị vướng víu trong thận, bàng quang, và lớn dần thành sạn.

Tại nó như thế…

Mặc dù acid oxalic được xem là nguyên liệu để “bào chế” ra những viên sạn ở thận hay bàng quang,.. nhưng đó không phải là nguyên nhân chính gây sạn thận. Mấy ông bác sĩ chuyên khoa tiết niệu biết rõ điều này, biết sạn hình thành thế nào, biết có bao nhiêu loại sạn,.. Trong vụ khủng hoảng mì gói oxalic, các vị này đã “tọa sơn quan hổ đấu”. Người biết thì nín lặng.

Cùng chế độ ăn uống như nhau, có người bị sạn thận (thiểu số), có người không (đa số), thậm chí có người ăn rất ít loại thực phẩm có hàm lượng acid oxalic cao, vẫn bị sạn thận. Tại sao? Điều này khoa học chưa giải thích được. Nhanh nhất là đổ thừa tại… di truyền, hay nôm na là, “tại nó…như thế!”

Acid oxalic khi vào cơ thể không chỉ tạo muối oxalate với calci đâu, mà còn “chộp” cả magnesium, sắt, kẽm,.., nhưng các kim loại này không thể cạnh tranh với calci. Thế là người ta nghi ngờ acid oxalic là thủ phạm gây thiếu chất khoáng này trong cơ thể. Nhưng những nghiên cứu sau này đã chứng tỏ sự ngờ vực này là thiếu cơ sở.

Việt Namđi trước thế giới về quy định acid oxalic?

Tổ chức FAO và WHO thấy acid oxalic trong thực phẩm chẳng gây ra vấn đề gì, nên cũng không đưa ra khuyến cáo nào. Thậm chí Ủy ban Tiêu chuẩn thực phẩm Codex (của FAO/WHO) còn cho phép dùng acid oxalic như là chất hỗ trợ chế biến thực phẩm (processing aids). Chất hỗ trợ chế biến là chất thêm vào để giải quyết các vấn đề kỹ thuật trong lúc chế biến. Chất này phải được loại bỏ, hoặc còn sót lại không đáng kể trong thành phẩm. Vậy nếu dùng acid oxalic cấp thực phẩm để làm trắng bún, trắng gạo.. là vi phạm luật? Chưa có nước nào trên thế giới quy định mức tối đa acid oxalic trong thực phẩm.

Tuy nhiên, có một giáo sư trong nước đề nghị ngành y tế cần quy định mức tối đa acid oxalic trong bột gạo. Trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, không đơn giản là lấy mẫu, phân tích, thống kê và ra quy định. Làm thế thì thuyết phục được ai? Việt Namsẽ đi trước thế giới về quy định acid oxalic?

Cũng không nên thách thức…

Nếu nồng độ oxalate trong dịch cơ thể trở nên đậm đặc hơn, thì có nguy cơ kết tinh. Do đó, dù khỏe mạnh cũng không nên “thách thức” oxalate bằng cách ăn quá nhiều thực phẩm cao oxalic trong thời gian dài. Lỡ kẹt, thì nên uống nước nhiều. Thái nhỏ, rửa, nấu có thể làm giảm một phần acid oxalic trong thực phẩm.

Những người có vấn đề về thận, sạn thận, bàng quang, bệnh gout, thấp khớp, viêm khớp,.. dĩ nhiên là phải né acid oxalic rồi. Bác sĩ điều trị sẽ cho bạn lời khuyên tốt nhất về ăn kiêng, và họ sẽ không quên nhấn mạnh giảm ăn vài thứ nữa như thịt và thủy sản, chứ chẳng riêng gì những thực phẩm cao oxalic.

Các nhà sản xuất mì gói chẳng dại gì dùng acid oxalic để tẩy trắng mì. Họ cần sợi mì màu vàng chứ không phải màu trắng. Theo số liệu kiểm tra của Cục An Toàn Thực Phẩm (Bộ Y tế) thì hàm lượng acid oxalic trong bột mì là 110 mg/kg, và nếu nhìn vào bảng kê của Litholink, thì oxalate trong mầm lúa mì có đến 2.690 mg/kg. Mì gói có acid oxalic là điều không thể tránh khỏi.

Acid oxalic trong mì gói gây sạn thận chỉ là chuyện…hoang tưởng. Vấn đề của mì gói là sự mất cân bằng dinh dưỡng (nếu xem mì gói là bữa ăn chính), và quan trọng hơn, đó là hàm lượng chất béo trans (*) trong mì gói, dùng lâu dài có nguy cơ gây ra vấn đề tim mạch.

—-

(*) Xem bài “Sướng vì chưa tính sổ chất béo trans”

.

 

Advertisements
This entry was posted in An toàn Thực phẩm, Vũ Thế Thành. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s